उसदा नाम राम गोपाल बलाना है। तिंन भैणां अते तिंन भरावां विच्चों सभ तों वड्डे अते लाडले इस वीर दा जनम हरिआणा दे ज़िल्हा फतिहाबाद दे पिंड कौलगहड़ विखे पिता देसराज अते माता प्रकाश बाई दी कुख्खों होइआ। इस अणभोल बाल नें आपणे निक्के-निक्के पैरां नाल आपणे घर दे पूरे विहड़े विच्च अजे तुर के वी नहीं सी देखिआ कि तिंन साल दी उमर विच्च ही होणी वरत गई ते बुखार विच्च उसदीआं लत्तां खहड़ गईआं। थोहड़ा वड्डे होण ’ते जदों उसनूं आपणी इस हालत दा अहिसास होइआ तां उसदे अंदर इक्क चीस उठ्ठदी। आपणे छोटे भैणां-भरावां नूं सकूल जांदे देखदा तां उह वी सकूल जाण दी ज़िद करदा। हत्थां दे ज़ोर ’ते उनहां दा पिछ्छा करदा तां मापिआं नूं पुत्त दी होणी ’ते हौल पैंदे। मां घर दे कंमां विच्च ते पिता पिंड विचली निक्की जिही दुकान ’ते तड़फदे रहिंदे किउंकि इह उसदी नित्त दी कहाणी सी।
इक्क दिन मां नें हंभला मारिआ ते उह राम गोपाल नूं गोदी चुक्क के सकूल लै गई ते दाखला दुआ दित्ता। इह राम गोपाल दी ज़िंदगी दा पहिला खुशी भरिआ दिन सी। मां दे कंमां विच्च राम गोपाल नूं गोदी चुक्क के नित्त सकूल छड्डणा ते लिआउणा शामल हो गिआ। राम गोपाल आपणी मिहनत अते मापिआं दीआं असीसां सदका पहड़ाई विच्चों हुशिआर निक्कलिआ। सकूल विच्च उह सभ अधिआपकां दा चहेता बण गिआ। पंजवीं दे इमतिहान विच्च उह पूरे बलाक विच्च पहिले नंबर ’ते आइआ। राम गोपाल नूं भावें आपणी हालत ’ते खिझ आउंदी पर इस समें तक उह समझ चुक्किआ सी कि पहड़ाई तों बिनां उसदी होणी भविख्ख विच्च होर वी बदतर हो जाएगी।
पंजवीं तों बाअद अगली पहड़ाई लई राम गोपाल नूं शहिर दे सकूल जाणा पैणा सी जो पिंड तों दस किलोमीटर दी दूरी ’ते सी। इस समें तक मापिआं नें वी आपणे पुत्त दे पहड़न दे गुण नूं पछाण लिआ सी। उनहां नें पिंड वाला मकान वेच के शहिर किराए ’ते मकान लै लिआ तां जो राम गोपाल दी पहड़ाई चलदी रहे। हुण मां वाली ज़िंमेदारी पिता नें सांभ लई। राम गोपाल नूं आपणे मापिआं ’ते तरस बहुत आउंदा पर उह कर वी की सकदा सी? बारहवीं तक दी पहड़ाई राम गोपाल नें इसे तरहां ही पूरी कीती। अगली पहड़ाई लई हुण उसनूं पच्ची किलोमीटर दूर जाणा पैणा सी जो उहदे लई संभव नहीं सी। पर उसदा पहड़न प्रती जनूंन हर प्रकार दी रुकावट तों आकी सी।
भैणां भरावां दी पहड़ाई अते घर दिआं खरचिआं नें मापिआं दी हालत होर पतली कर दित्ती। उनहां नें आपणे बच्चिआं दी पहड़ाई लई आपणी पिता पुरखी ज़मीन वेच दित्ती। राम गोपाल नें आपणे घर दे हालात देख के बच्चिआं नूं टिऊशन पहड़ाउणा शुरू कर दित्ता; नाल ही नाल प्राईवेट विदिआरथी दे तौर ’ते पहिले दरज़े विच्च कुरुकशेतरा यूनीवरसिटी तों बी ए दी डिगरी हासल कर लई। किसे दे दस्सण ’ते कि सरकारी अधिआपक बणन लई बी ऐड्ड करना ज़रूरी है, राम गोपाल नें मापिआं दी सलाह नाल बी ऐड्ड दे दाखले लई फारम भर दित्ते। दाखला टैस्सट विच्च उह वधीआ नंबर लै के हरिआणे दे पहिले पंज विदिआरथीआं विच्चों इक्क रिहा। दाखले लई उसनूं हिसार दा कालज मिलिआ। समस्सिआ इह सी कि हर रोज़ इंनी दूर किवें जाइआ जावे? पिता नें फिर ज़िंमेदारी लई। उह उसनूं आपणी पिठ्ठ ’ते बिठा के बस्स विच्च चाहड़दा, उतारदा। पिता दे पैर उस लई खंभां दा कंम कर रहे सी।
पिउ दी तपस्सिआ देख के राम गोपाल दे इरादे होर मज़बूत हुंदे गए। घर आ के उह देर रात तक बच्चिआं नूं टिऊशन पहड़ाउंदा। सवेरे चार वजे लोक आपणे बच्चिआं नूं लै के उहदे दरवाज़े ’ते हुंदे।
बी ऐड्ड करन तों बाअद राम गोपाल नें प्राईवेट विदिआरथी दे तौर ’ते ऐम्म ए अंगरेज़ी वी कर लई। इस समें तक उहदी मकबूलीअत इंनी वध गई कि लोकीं दूर-दुराडे पिंडां विच्चों उस कोल बच्चे टिऊशन ’ते छड्डण लई आउण लग्ग पए। टिऊशन पहड़ाउंदिआं उसनूं रोटी खाण लई वी समां नां लगदा। टिऊशन बदले उह किसे तों ज़िद करके पैसे नहीं सी लैंदा, कोई दे जांदा, कोई नहीं। मुंडे, कुड़ीआं लई उह उनहां दा राम गोपाल भाई सी। सैंकड़े नहीं हज़ारां बच्चे उस तों मुफत टिऊशन पहड़ के गए।
2013 विच्च राम गोपाल नूं सकूल लैकचरार दी पक्की सरकारी नौकरी मिल गई। इत्थे वी उसने मिहनत दा पल्ला नहीं छड्डिआ। अज्ज वी जदों उह घिसर-घिसर के जमातां विच्च जांदा है तां उसदे कप्पड़े भावें गंदे हो जांदे हन पर उसदा किरदार होर वी उज्जल हो जांदा है। सिख्खिआ दे खेतर विच्च उह विदिआरथीआं लई है ते विदिआरथी उस लई। रख्खड़ी वाले दिन उसतों पहड़ीआं इंनीआं कुड़ीआं उसदे रख्खड़ी बंनहण आउंदीआं हन कि उसदी वीणी नहीं दिखाई दिंदी। उसने हज़ारां विदिआरथीआं दा जीवन सुआरिआ है अते अज्ज वी सुआर रिहा है। ज़िंदगी दी दौड़ विच्च उह बिन पैरां दे मैराथन दौड़ रिहा है। उह इस मैराथन दा ही नहीं सगों ज़िंदगी दा जेतू है।

