سماج نُۄں اِسترِییاں بارے آپݨی سۄچ بدلݨی چاہِیدی ہَے۔ اِسترِییاں نُۄں برابرتا دا درجا املی تَۄر ’تے دیݨا چاہِیدا ہَے۔ اخباری بِیانا نال رابرتا دا درجا نہِیں مِلدا۔

اِسترِییاں سمبّںدھّی ہر سال سںسّار وِچّ اِکّ دِن ’اِستری دِوس‘ دے تَۄر ’تے منائِیا جاںدا ہَے۔ اُس دِن اِسترِییاں دے سۄہلے گائے جاںدے ہن۔ اِستری دا سماج وِچّ مہتّوپُۄرن ستھان ہَے۔ اُہ سماج دا ادھّا ہِسّا ہَے٬ اِس لئی اُس نُۄں اردھںگّݨی کِہا جاںدا ہَے۔ سال وِچّ اِک دِن اُنہاں دی مہتّتا بارے اِستری دِوس منائُݨا واجب نہِیں٬ سگۄں ہر رۄذ ہی اِستری دی کدر کرنی سماج دی ذِمّیواری بݨدی ہَے کِئُںکِہ اُہ سماج دی سِرجک ہَے۔ اِستری تۄں بِنا سماج دی کلپنا وی نہِیں کِیتی جا سکدی۔ ہر رۄذ ہی اِستری دِوس ہۄݨا چاہِیدا ہَے کِئُںکِہ اُہ ساڈی ماں٬ بھَیݨ, دھی٬ پتنی اتے دۄست ہُںدّی ہَے۔

مرد دا ہر رِشتا اَۄرت نال ہُںدّا ہَے۔ اَۄرت تۄں بِنا سماج دی کلپنا وی نہِیں کِیتی جا سکدی۔ اِس سال وی اِہ دِوس 8 مارچ نُۄں منائِیا جا رِہا ہَے۔ بھارتی اتے کھاس تَۄر ’تے پںجّابی وی ہر سال باکی سںسّار دی ترہاں اِسترِییاں وِچّ آپݨے ہکّاں اتے فرجاں بارے جاگْرتی پَیدا کرن لئی وکھّ-وکھّ سماگم کرکے ’اِستری دِوس‘ منائُںدے ہن۔ پںجّابی تاں اِس دِوس نُۄں منائُݨ وِچّ وِکھاوا وی ذِیادا کردے ہن۔ سارِییاں سوَے-اِچھّت سماجِک٬ ساہِتک اتے سبھِیاچارک سںسّتھاواں اِکّ دُۄجے تۄں اگّے ودھّکے اِس دِوس نُۄں منائُںدِییاں ہن۔ اِہ دِوس منائُݨ دِییاں خبراں نال اخبار بھرے ہُںدّے ہن۔ خبراں پڑھکے اِئۄں لگّ رِہا ہُںدّا ہَے کِہ اِستری نُۄں ربّ دا رُۄپ سمجھِیا جاںدا ہَے پْرںتُّۄ املی رُۄپ وِچّ اِہ سارا کُجھ نہِیں ہُںدّا۔ اِہ تاں سِرپھ وِکھاوا کِیتا ہُںدّا ہَے, جیکر سماج املی رُۄپ وِچّ اِسترِییاں دا ماݨ سنمان کرنا چاہُںدّا ہَے تاں اُہ آپݨے سپُتّراں نُۄں اِسترِییاں دا سنمان کرن دی سِکھِیا دے کے آپݨا یۄگدان پائُݨ کِئُںکِہ سارے مرد اِسترِییاں دی کُکھّ وِچّۄں ہی جنم لَیںدے ہن۔

پھِر اُہ اِسترِییاں نال دُروِوہار اتے بلاتکار کرن ورگے گھِنائُݨے کمّ کرن سمیں آپۄ آپݨِییاں ماواں نُۄں کِئۄں نہِیں چِتودے؟ جیکر اِہ سںسّتھاواں اتے سماج بُرا ناں منائُݨ تاں سبھ تۄں پہِلاں اجِہے دِوس منائُݨ سمیں آپݨی پِیڑھی ہیٹھ سۄٹا پھیر کے آپݨی اںتّہکرن دی آواذ سُݨن٬ کی اُہ املی تَۄر ’تے اجِہا کردے ہن؟ جدۄں ساڈا سماج وِکھاوے دی دُنِییاں وِچّۄں باہر آ کے املی تَۄر ’تے اِستری نُۄں بݨدا مان سنمان دیݨ لگّ جاویگا تاں ہر ماں/اِسترِییاں بیفِکر ہۄ کے آپݨا جِیون بسر کر سکݨگِییاں۔

اِس سمیں تاں لڑکِییاں دا سماج وِچّ وِچرنا اسمبھّو جاپدا ہَے کِئُںکِہ مرد اِستری نُۄں آپݨی ہوس دا شِکار بݨائُݨ لئی ہر کدم چُکّݨ لئی تِیار ور تِیار رہِںدّے ہن۔ اِس کرکے ہی ماپے آپݨِییاں لڑکِییاں نُۄں اِکلِّییاں کِسے وی تھاں ’تے بھیجݨ تۄں جھِجکدے ہن۔ اِستۄں وڈّی شرم دی گلّ کی ہۄ سکدی ہَے کِہ 2 مارچ نُۄں اِکّ سپَینِش ٹُۄرِسٹ اَۄرت نُۄں جھارکھںڈّ دے دھُمکا جِلہے دے کُمارہٹّ تۄں دۄ مِیل دُۄر کُںجّلی بستی وِچّ کُجھ وِئکتِییاں نیں سمُۄہِک بلاتکار کرکے اُس دی اتے اُسدے براجِیل دے ناگرِک پتی دی کُٹّ مار کرکے سارا سامان لُٹّ کے لَے گئے۔ اِہ دے باوجُۄد بھارت وِچّ اِستری دِوس منائِیا جا رِہا ہَے۔ اجِہے دِوس منائُݨ دا کی لابھ ہَے؟ جدۄں اَۄرتاں سُرکھِّئت ہی نہِیں ہن۔ اِتھے اِسترِییاں دی اِکّ ہۄر مہتّوپُۄرن ذِمّیواری ہَے٬ جِتھے اُہ آپݨِییاں دھِییاں نُۄں ذِںدّگی جِیݨ اتے سماج وِچّ وِچرن دِییاں نسِیہتاں دِںدِّییاں ہن٬ اُتھے اُنہاں دی اِہ وی مہتّپُۄرن اتے اتِ ذرُۄری ذِمّیواری ہَے کِہ اُہ آپݨے لڑکِیاں نُۄں بِگانِییاں دھِییاں نُۄں آپݨِییاں بھَیݨاں سمجھکے وِوہار کرن دی سِکھِیا دیݨ۔ جیکر ساڈے لڑکے دھِییاں بھَیݨا دی اِذّت کرن دا گُݨ آپݨِییاں ماواں بھَیݨاں تۄں لَے کے سماج وِچّ وِچرنگے تاں دھِییاں سُرکھِّئت رہِݨگِییاں۔ اِکّ ہۄر مہتّوپُۄرن نُکتا وِچارن یۄگ ہَے٬ جیکر اِسترِییاں آپݨے لڑکِیاں لئی داج مںگّݨ دی لالسا تۄں چھُٹکارا پا لَیݨ تاں وی لڑکِییاں دے پَیدا ہۄݨ نُۄں بُرا نہِیں سمجھِیا جاویگا۔ داج دی لاہݨت نیں لڑکِییاں دا جِئۄݨا دُبھر کِیتا ہۄئِیا ہَے۔ داج دیݨا اتے لَیݨا دۄویں بںدّ ہۄݨے ذرُۄری ہن٬ اِنہاں نُۄں بںدّ کرن لئی وی مرد اتے اَۄرت دۄویں رل کے یۄگدان پا سکدے ہن۔

اسل وِچّ ساڈے سماج نُۄں اِسترِییاں بارے آپݨی سۄچ بدلݨ دی لۄڑ ہَے۔ اِک پاسے سماج اِسترِییاں نُۄں سماجِک تاݨے باݨے وِچّ وِچرن سمیں سُرکھِّئت نہِیں سمجھدا٬ دُۄجے پاسے اُنہاں نُۄں اسُرکھِّئت بݨائُݨ وِچّ کھُد ذِمّیوار ہَے۔ اِستری اتے مرد دۄویں اِسترِییاں دی اجِہی دُردشا بݨائُݨ دے ذِمّیوار ہن۔ جدۄں بچّی پَیدا ہُںدّی ہَے تاں کئی وار ماں اتے دادی دۄویں اتے کئی وار پِتا اتے دادا بچّی نُۄں پتھّر کہِںدّے ہن۔ جِتنی دیر مرد اتے اَۄرت آپݨی سۄچ نہِیں بدلدے اُتنی دیر اِسترِییاں دا ماݨ سنمان برکرار نہِیں رکھِّیا جا سکدا۔ اَۄرت ہی اَۄرت دی دُشمݨ سابت ہۄ رہی ہَے۔

وِیاہِییاں-ورِییاں اَۄرتاں وِیاہے-ورے مرداں نال اکھَۄتی پِیار دے چکر وِچّ پَے کے لۄکاں دے پروارِک جِیون کھراب کر رہِییاں ہن۔ اِہ وی آم خبراں سݨن نُۄں آ رہِییاں ہن کِہ اِسترِییاں گھراں وِچّ سُرکھِّئت نہِیں ہن, جدۄں اُہ گھراں وِچّ ہی سُرکھِّئت نہِیں ہن تاں باہر کِویں سُرکھِّئت رہِ سکدِییاں ہن۔ اِس لئی مرداں نُۄں اِسترِییاں نال بلاتکار ورگے گھِنائُݨے کمّ کرن سمیں آپݨِییاں ماواں دھِییاں بارے سۄچݨا چاہِیدا ہَے کِئُںکِہ جیکر اُہ بِگانِییاں اِسترِییاں نال اجِہا کمّ کردے ہن تاں اُنہاں دِییاں ماواں دھِییاں کِویں سُرکھِّئت رہِ سکدِییاں ہن۔ دُۄجے اَۄرتاں نُۄں وی سںجِّیدگی تۄں کمّ لَیݨا چاہِیدا ہَے٬ بچِّییاں وِچّ بچپن تۄں ہی اسُرکھِّئت بھاونا پَیدا کرن تۄں پْرہیج کرنا چاہِیدا ہَے۔ سگۄں بچِّییاں وِچّ دلیری دی بھاونا پَیدا کرنی چاہِیدی ہَے۔ ہُݨ ذمانا بدل گِیا ہَے٬ جیکر بچِّییاں مرداں دِییاں ہرکتاں دا پاج اُگھیڑنگِییاں تاں سماج اُنہاں دا ساتھ دیویگا۔

اِس دے نال ہی اِسترِییاں نُۄں آذادی دی دُرورتۄں نہِیں کرنی چاہِیدی۔ آذادی غلت کمّ کرن دی پْریرنا نہِیں دِںدّی سگۄں آذادی بیخَۄف آپݨا جِیون بسر کرن اتے مرد دے برابر دا درجا دِںدّی ہَے۔ برابرتا دے غلت ارتھ وی نہِیں کڈھّݨے چاہِیدے۔ سںجّم تۄں کمّ لَیݨا پویگا۔ اِسترِییاں نُۄں کِسے وی کِسم دی کھُلہ دی دُرورتۄں نہِیں کرنی چاہِیدی ۔ اَۄرت اتے مرد اِک دُۄجے دے پُۄرک ہن٬ وِرۄدھی نہِیں۔ لڑکِییاں نُۄں آپݨے جال وِچّ پھسائُݨ لئی نَۄجوان لڑکے سُنہِرے سپنے وِکھائُںدے ہن۔ اِس مںتّو لئی اُہ کاراں٬ کۄٹھِییاں اتے ہۄر لُبھائُݨِییاں چِیذاں وِکھا کے آپݨے مگر لگائُݨ دی کۄشِش کردے ہن۔ لڑکِییاں نُۄں اجِہِییاں چالاں تۄں بچکے رہِݨا چاہِیدا ہَے۔ اجِہے لۄکاں دِییاں گُمراہکُن چالاں دا ڈٹّکے بہادری نال مُکابلا کرنا چاہِیدا ہَے۔

آذادی نال پْریم سمبّںدھّ بݨائُݨ دا بھاو اِہ نہِیں کِہ بِناں تتھّاں دی پڑتال کِیتِیاں کۄئی کدم چُکِیا جاوے۔ ہر کدم مرِیادا وِچّ رہِںدِّیاں کرنا چاہِیدا ہَے۔ لڑکِییاں نُۄں پہِراوا وی آپݨی مرجی دا پہِنݨ دی آذادی ہَے پْرںتُّۄ اُس آذادی دا کُجھ نِئما انُسار پالݨ کرنا چاہِیدا ہَے۔ اِستری دا سرِیر کۄئی پْردرشنی کرن والی وستُۄ نہِیں۔ اخباراں وِچّ اِسترِییاں دے پْرچار لئی اجِہے اِشتِہار ویکھݨ نُۄں مِلدے ہن٬ جِنہاں نُۄں ویکھ کے شرمِںدّا ہۄݨا پَیںدا ہَے۔ اِس لئی لڑکِییاں نُۄں سرِیرک پْردرشن تۄں پْرہیج کرنا چاہِیدا ہَے۔ پھِلماں وِچّ وی نںگّیج دا پْرگٹاوا کِیتا جاںدا ہَے۔ لڑکِییاں دے پھِلما اتے اِشتِہاراں لئی کمّ کرن وِچّ کۄئی ہرج نہِیں پْرںتُّۄ سُچجّا پہِراوا پائُݨا ذرُۄری ہَے۔ جۄ سبھِئک سماج وِچّ چںگّا نہِیں لگدا٬ اُس نُۄں پہِنݨ تۄں گُریج کرن وِچّ ہی بھلا ہَے۔ اَۄرت سہِجتا٬ سںجّم اتے سِیاݨپ دی مُۄرت ہُںدّی ہَے۔ جِویں اِنسان ہر کمّ کِسے ماپ دںڈّ نال کردا ہَے٬ اُسے ترہاں لڑکِییاں نُۄں وی لڑکِیاں دی چۄݨ کرن سمیں کائِدے کانُۄن انُسار کدم چُکݨا چاہِیدا ہَے۔ بھاوناواں وِچّ وہِݨا کۄئی ماڑی گلّ نہِیں پْرںتُّۄ بھاوناواں وِچّ وہِݨ سمیں وی سِیاݨپ تۄں کمّ لَیݨا چاہِیدا ہَے۔ جلدباجی وِچّ کۄئی اجِہا کدم نہِیں چُکݨا چاہِیدا جِس بارے بائد وِچّ پچھتائُݨا پوے۔

***