اُنہاں دِناں وِچّ میری پۄسٹِںگّ میرے سہُرے پِںڈّ سی۔ رِہائِش اسِیں پٹِیالا شہِر وِچّ کر لئی سی۔ مَیں آپݨی اِکّ ہۄر سہیلی نال پٹِیالے تۄں رۄذ پڑھائُݨ جاںدی سی۔ میرا سٹیشن پٹِیالے تۄں 50-60 کِلۄمِیٹر پَ

گڈّی اسِیں کرتارپُرۄں مۄڑنی سی پر مۄڑی جلںدھّر-پٹھانکۄٹ ہائیِوے تۄں۔ بِیاس پِںڈّ نُۄں اُتھّۄں مُڑے جِتھّے بائد وِچّ بابا پھَۄجا سِںگھّ نال ہادسا واپرِیا۔ اسِیں پھِرنی دا چکّر لا کے بابے دے گھر پُجّے۔

سفرناما٬ ساہِت دا اِک مہتّوپُۄرن رُۄپ ہَے٬ جِس راہِیں لیکھک آپݨے سفر دے انُبھو بِیان کردا ہَے۔ پںجّابی ساہِت وِچّ سفرناما لِکھݨ دی پِرت بھائی کانہ سِںگھّ نابھا (پہاڑی رِیاست دا سفرناما) اتے لال سِںگھّ

کئی سالاں دی گلّ ہَے٬ اسِیں پرِوارِک مَیمبراں سمیت کشمِیر ٹُۄر ’تے گئے۔ لگبھگ 5-6 دِناں دا ٹُۄر سی۔ اسِیں سارے اِنۄوا گڈّی وِچّ سوار سی۔ بچِّیاں سمیت اسِیں کۄئی اٹھّ-نَۄں جݨے سی۔ کشمِیر جاݨ دا اِکّ تا

اُںجھ تاں لۄک آپݨے آپݨے تَۄر ’تے بہُت دان-پُنّ کردے ہن پر میرے کھِیال مُتابِک جے کِسے نُۄں کھُۄن دان دے کے کِسے دا جِیون بچائِیا جا سکے تاں اُس تۄں وڈّا کۄئی دان-پُنّ نہِیں ہۄ سکدا۔ اِکّ ذمانا سی جدۄں

چڑھدے سال ہی جِئۄں سُݨن-وِچّ آئِیا کِہ ادھِیاپکاں لئی پی. ٹَیٹّ ( P TET = Punjab Teacher Eligibility Test, پںجّاب ادھِیاپک یۄگتا ٹَیسّٹ) ذرُۄری کر دِتّا ہَے تاں ساڈے سکُۄل دے ادھِیاپکاں وِچّۄں کئیِیاں

راج ستّا ’تے کابذ سِیاسی آگُۄ٬ پُلِس وِبھاگ اتے سِہت وِبھاگ دے ادھِکاری جِس ترِیکے نال پںجّاب دے نشِیاں دا لکّ تۄڑن٬ نشئیِیاں نُۄں مُکھّ دھارا وِچّ لِیائُݨ اتے نشے دی برامدگی دا دائوا کردے ہن٬ درئسل ذ

مںذِّلاں اُنہاں نُۄں مِلدِییاں ہن٬ جِنہاں دے سُپنِیاں وِچّ جان ہُںدّی ہَے۔ کھمبھّاں نال نہِیں٬ ہَۄسلِیاں نال اُڈاݨ ہُںدّی ہَے۔

اِہ ستراں ستِکاریۄگ پْرِںسِّیپل سْرِیمتی وِجَے کپُۄر جی دے جِیون نُۄں پُۄ

اںدّاذن 19 کُ ورہے مَیں نشا چھڈائۄُ کیںدر دے ڈائِرَیکٹر وجۄں سیوا نِبھائی ہَے۔ نشئیِیاں نُۄں دھرم٬ ساہِت اتے کِرت دے سںکّلپ نال جۄڑ کے مُکھّ دھارا وِچّ لِیائُݨ دے ہر سمبھّو یتن کِیتے جاںدے سن۔ اُس دِن

اُدۄں ساڈے پِںڈّ کۄئی سکُۄل نہِیں سی۔ پڑھن لئی لاگلے پِںڈّ جاݨا پَیںدا سی۔ کچّے راہاں وِچّ تُردِیاں سردِییاں وِچّ سویرے ٹھںڈھّ دا مُکابلا کرنا پَیںدا سی اتے گرمِییاں وِچّ مُڑدِیاں تپدی دُپہِر دا سیک ج

چَۄراسی ورہِیاں دا سپھر سُکھ سبِیلی پُۄرا ہۄ جاݨا آپݨے آپ وِچّ اِکّ پْراپتی ہَے۔ اِس پْراپتی وِچّ میری آپݨی کۄئی گھالݨا نہِیں ہَے۔ پْرماتما دی مِہر اتے تُہاڈِییاں شُبھ اِچھّاواں سدکا ہی اجِہا ہۄ سکِیا

پْرسِدھّ کوی اتے چِتّرکار دیو نہِیں رہے۔ دیو نیں کوِتا اتے چِتّرکاری وِچّ وِلکھّݨ پَیڑاں پائیِیاں۔ اُسدی پہِلی کِتاب نیں ہی پںجّابی جگت وِچّ ہلچل مچا دِتّی سی۔ اُسدا پِںڈّ گالِب کلاں سی پر اُہ بچپن وِ

جدۄں تِنّ ندِییاں دا مِلاپ ہُںدّا ہَے تاں اِہ سںگّم پوِتّر بݨ جاںدا ہَے ہالاںکِہ تِیجی ندی نذر نہِیں آئُںدی۔ ڈا. رںدھّاوا تاں گُݨاں دا گھٹّۄ گھٹّ ستناجا جاں سترںگھّی پِیںگھ سی۔ اُہ بھاویں آئی سی اَیسّ

کُجھ دِن پہِلاں اچانک میرِییاں کھبّے ہتھّ دِییاں دۄ اُںگلاں وِچّ سۄج آ گئی۔ مَیں شہِر دے پُراݨے اتے نامی ڈاکٹر کۄل چَیکّ کروائُݨ چلا گِیا۔ اُس نیں سارے ٹَیسّٹ کِیتے تے رِپۄرٹ مُتابک ہپھتے دی دوائی دے

گلّ 1990-91 دی ہَے۔ اُدۄں مَیں پںجّابی یُۄنِیورسِٹی پٹِیالا وِچّ اَیمّئے (اِتِہاس) کر رِہا ساں تے ہۄسٹل رہِںدّا ساں۔ پںجّاب وِچّ کھاڑکُۄواد پُۄرے جۄبن ’تے سی۔ سُۄبے دے ہالات سُکھاویں نہِیں سن۔ یُۄنِیو

پںجّابِییاں نُۄں سںسّار دے ودھِییا کِسان اتے جوان سمجھِیا جاںدا ہَے۔ گُرُۄ نانک ساہِب دے اُپدیشاں انُسار اُہ کِرت کرنی٬ وںڈّ چھکݨا اتے نام جپݨ وِچّ وِشواس رکھّدے سن۔ پر پتا نہِیں کِس دی نذر لگّ گئی کِ

راج کپُۄر ساہِب دی اِس ورہے 100وِیں ورہیگںڈھّ منائی گئی۔ اُہ اِکّ مہان پھِلمساذ اتے وڈّا کلاکار سی۔ اُسدِییاں پھِلماں دی کھِچّ اتے سارتھِکتا سدِیوی ہَے۔ اُس دے پْرشںسّک کیول بھارت وِچّ ہی نہِیں سگۄں س

اِس سال ستّ مئی نُۄں میرے جِیون دے اسّی ورہے پُۄرے ہۄ گئے ہن۔ سماں اِنی تیذی نال بِیتِیا کِہ پتا ہی نہِیں لگِّیا کدۄں جِیون دے آکھری پڑاء وِچّ داکھل ہۄ گِیا ہاں۔ پِچھلے چھے دہاکِیاں تۄں مَیں پںجّابی پ

پںجّاب دے اُگھّے ناٹککار٬ لیکھک٬ سمپّادک اتے کالمنوِیس گُرشرن سِںگھّ نیں اَۄرت دی پرِوارک اتے سماجِک دیݨ دا ذِکر کردِیاں لِکھِیا ہَے٬ “اَۄرتاں نُۄں گھر سمبھّالݨ لئی جۄ کمّ کرنا پَیںدا ہَے٬ اُسدی کِیمت

اُدۄں مَیں بہُت چھۄٹا ساں۔ اُسے سال مَیں سکُۄل داکھل ہۄئِیا سی اتے اُہ وی سِپھارشی کِئُںکِہ میری اُمر اجے سکُۄل داکھلے دی نہِیں ہۄئی سی۔ مَینُۄں اِکّ مہِینے وِچّ ہی کچّی جامت تۄں پکّی جمات وِچّ کر دِت