پِچھلے دِنِیں مَینُۄں دۄںہ تھاواں ’تے اِکّۄ دِن جاݨ دا مَۄکا مِلِیا۔ پہِلی تھاں ’تے جا کے مانسِک نُۄں سکُۄن وی مِلِیا اتے سِجدا کرن لئی سِر وی جھُک گِیا۔ دُۄجی تھاں ’تے جاݨ اُپرںتّ من ڈاڈھا ہی پْریشان ہۄئِیا۔ اچّوی جِہی مہِسُۄس کِیتی٬ پر واپسی ’تے اُس تھاں دے گیٹ ’تے کھڑۄکے سکُۄن دے پل وی ہِسّے آئے۔ لگدا سی جِویں رام رَۄلھے اتے کنّ پاڑویں شۄر دے اِکّ کھُۄںجے وِچّ کۄئی پرِییاں دی بات پا رِہا ہۄوے۔

30 مارچ 2024 نُۄں مَینُۄں دۄ الگّ الگّ تھاواں ’تے ہۄ رہے سماگماں وِچّ جاݨ لئی ستِکار بھرِیا سدّا مِلِیا۔ پہِلا سدّا آل اِںڈِییا پِںگّلواڑا سُسائِٹی دی سںگّرُۄر شاخا دے پْربںدھّکاں ولّۄں شاخا دے 24ویں ستھاپنا دِوس وِچّ شامل ہۄݨ لئی سی اتے دُۄجا سدّا کالج وِچّ پْرۄپھَیسر وجۄں سیوا کر رہی دھِییاں ورگی رمن دے سںگّرُۄر تۄں پںدّراں کِلۄمِیٹر دُۄر پَیلیس وِچّ ہۄ رہی اُس دی شادی وِچّ شامل ہۄݨ دا سی۔ رمن نال نشا وِرۄدھی مُہِمّ اتے ہۄر سماجِک کمّاں وِچّ سرگرم ہۄݨ کارن ساںجھ بݨی ہۄئی سی٬ پر مَیں اُنہاں دے پرِوارک مَیمبراں نُۄں کدے نہِیں سی مِلِیا۔ گھر آکے وِیاہ دا کارڈ دیݨ سمیں اُسدا ستِکار نال اِہ کہِݨا٬ “سر٬ ہۄراں تھاواں ’تے وِیاہ دے کارڈ میرے پْرۄپھَیسر ساتھِییاں اتے گھر والِیاں نیں وںڈّے نیں٬ تُہانُۄں سدّا دیݨ مَیں آپ آئی ہاں۔ اشِیرواد دیݨ لئی ذرُۄر آئُݨا۔”

نِشچِت دِن ’تے پہِلاں سںگّرُۄر دے پِںگّلواڑا سںسّتھا وِچّ گِیا۔ پْربںدھّکاں نیں سارا پْرۄگرام ہی پںجّابی وِرسے نُۄں سمرپت کِیتا ہۄئِیا سی۔ مںجِّیاں ’تے وِچھِییاں ہۄئیِیاں ہتھّاں دی کڈھائی والِییاں چادراں٬ نال میل کھاںدا کردا سِرہاݨا۔ کۄئی کُرسِییاں میذ نہِیں سن۔ لۄک بڑے آنںدّ نال مںجِّیاں ’تے بَیٹھے سن۔ آئے مہِماناں نُۄں چاہ اتے تھال وِچّ رکھّ کے گُلگُلے پرۄسے جا رہے سن۔ سچّمُچّ ’ساڈا وِرسا‘ اُتّے ادھارت اُتھّے اِکّ پِںڈّ وسائِیا ہۄئِیا سی۔ الۄپ ہۄئے پںجّاب دے پِںڈّاں دی جھلک ویکھکے آنںدّ آ رِہا سی۔ اِکّ پاسے پِںڈّاں والی ستھّ دا منمۄہک دْرِش٬ تُۄڑی والا کُپّ٬ ’کھُۄہ‘, چھنّاں٬ پِیلی مِٹّی نال لِپّ کے سجائی رسۄئی٬ پاتھِییاں والا گُہارا٬ بلداں والا ہلّ٬ بلداں دی پںجّالی٬ پِتّل دے بھاںڈے٬ پِیںگھ٬ پشُۄیاں والی کھُرلی٬ تْرِںجھّݨ وِچّ کتّدِییاں کُڑِییاں منمۄہک دْرِش پیش کر رہِییاں سن۔ نَۄجوان پِیڑھی نُۄں آپݨے وِرسے نال جۄڑن لئی لۄک ناچ بھںگّڑا٬ ہِیر اتے پُراتن کتھاواں٬ لمِّییاں ہیکاں والے گِیت٬ وِیاہ والِییاں سِٹھّݨِییاں٬ ڈھاڈی کلا٬ چھۄٹے بچّے دی تُۄمبی نال پیشکاری٬ بھگت پُۄرن سِںگھّ سمبّںدھّی بۄلِییاں٬ چھۄٹِییاں بچِّییاں دا گِدھّا٬ گتّکے دے جَۄہر٬ سمّی ناچ اتے اِہۄ جِہِییاں ہۄر پْراچِین کلاواں نال لۄک کِیلے بَیٹھے سن۔ شاںت اتے سُکھاویں ماہَۄل وِچّ داݨِیاں دی بھٹھّی دا الَۄکِک نذارا وی پیش کِیتا جا رِہا سی۔ اُس سمیں جِتھّے بذُرگ پُراݨِییاں یاداں وِچّ گُمّ ہۄئے بَیٹھے سن٬ اُتھّے ہی نوِیں پِیڑھی اچمبھّے نال اِہ سبھ کُجھ ویکھ رہی سی۔ اںدّاذن تِنّ گھںٹّے دا سماں پلاں وِچّ ہی بِیت گِیا۔ وائدے انُسار وِئہُلی کُڑی نُۄں شگن وی دیݨا سی۔ پِںگّلواڑا تۄں پَیلیس ولّ دا رُکھ کر لِیا۔

وِیہ کُ مِںٹّاں بائد پَیلیس وِچّ پہُںچّ گِیا۔ ہال وِچّ وڑدِیاں سٹیج ولّ نذر ماری۔ ڈی.جے. تے ادھّ نںگّے کپّڑِیاں وِچّ کُڑِییاں اسبھِّئک ہرکتاں نال ڈاںس پیش کر رہِییاں سن۔ تِنّ چار مُںڈّے وی ڈی.جے. پارٹی دا ہِسّا بݨکے ٹپُۄسِییاں جِہِییاں مار رہے سن۔ کنّ پاڑویں شۄر وِچّ گِیت سںگِّیت دی تاں کُجھ سمجھ نہِیں سی آ رہی٬ ہاں وِیاہ وِچّ شامل ہۄئے کُجھ شرابی مُںڈّے سٹیج دے ہیٹھلے ہِسّے وِچّ کھَۄرُۄ جِہا پائُںدِیاں آپݨے آپ نُۄں راںجھے سمجھدِیاں ڈاںس کر رہِییاں کُڑِییاں نُۄں ہیٹھاں آئُݨ دے اِشارے کر رہے سن۔

کئی ادھکھڑ اُمر دے وِئکتی تاں دںدّاں ہیٹھ سَۄ-سَۄ دا نۄٹ لَے کے سٹیج ’تے ہی چڑھ گئے۔ گردن اتے لکّ جِہا مٹکا کے اُہ کُڑِییاں نُۄں نۄٹ لَیݨ دا اِشارا کرکے آپݨی کلا دا پْردرشن کر رہے سن۔

پَیلیس دے شۄر پْردُۄشݨ کارن مَیں ڈاڈھا ہی پْریشان ہۄ گِیا۔ درئسل 25-30 ڈَیسِیبل آواذ تاں ٹھِیک ہَے پر جدۄں 80-90 ڈَیسِیبل تۄں اُپّر تیذ سںگِّیت اتے شۄر کرن والِییاں آواذاں کنّاں وِچّ پَیݨ لگّ پَیݨ تاں اِسدا سِہت ’تے بہُت بُرا اسر پَیںدا ہَے۔ جِہڑی آواذ دی ریںج تِنّ کِلۄمِیٹر تک پہُںچّݨ والی ہۄوے٬ بھلا اُہ آواذ 10-15 مِیٹر دے پھاسلے ’تے بَیٹھے وِئکتی اُتّے مارُۄ اسر ہی کریگی۔ بہِراپݨ, شۄر کارن آپس وِچّ بۄل ساںجھے کرن دی وی اسمرتھّتا٬ بائد وِچّ نِیںد وِچّ رُکاوٹ اتے کمّ کاج ’تے وی بُرا اسر پَیںدا ہَے۔ وِیاہُلی کُڑی ہال وِچّ نذر نہِیں سی آ رہی۔ پرِوارک مَیمبراں نُۄں مَیں جاݨدا نہِیں سی۔ نال بَیٹھے ساتھی تۄں اُچّی آواذ وِچّ مَیں وِیاہ والی کُڑی رمن بارے پُچھِّیا۔ اُسنے آپݨے کنّ میرے لاگے کرکے گلّ سُݨن دی کۄشِش کِیتی اتے پھِر ہتھّ ہِلا کے اِشارا کر دِتّا کِہ آواذ سُݨائی نہِیں دِںدّی۔ اکِّیا اتے کھِجھِیا جِہا مَیں ہال تۄں باہر آ گِیا۔ باہر آکے وِیاہُلی لڑکی رمن نُۄں پھۄن کِیتا۔ جواب وِچّ اُسنے کِہا کِہ مَیں آپݨا بھرا بھیج رہی ہاں٬ اُہ تُہانُۄں آکے لَے جاںدے نیں۔

تھۄڑھی دیر بائد رمن دا بھرا آ گِیا۔ رمن نُۄں شگن دِںدِّیاں چںگّے بھوِکھّ دی دُیا کرکے مَیں واپس آ گِیا۔ ہال دا کھَۄرُۄ پائُںدا شۄر باہر وی سُݨائی دے رِہا سی۔ باہرلے گیٹ دے نال ہی بُکّ سٹال لگِّیا ہۄئِیا سی۔ میرے پَیر بدۄبدی اُدھّر ولّ ہۄ گئے۔ دۄ کالجِیئیٹ مُںڈّے بُکّ سٹال ’تے کھڑۄ کے لۄکاں نُۄں اُسارُۄ ساہِت پڑھن دی پْریرنا دیݨ دے نال نال کِتاباں کھرِیدݨ لئی وی کہِ رہے سن۔ مَیرِج پَیلِس وِچّ کِتاباں دے لگّے سٹال نُۄں ویکھکے بہُت ہی چںگّا لگِّیا۔ بُکّ سٹال ’تے کھڑھے دۄناں مُںڈِّیاں نیں دسِّیا٬ “جِہڑی پْرۄپھَیسر مَیڈم دا وِیاہ ہَے٬ اسِیں اُنہاں دے وِدِیارتھی ہاں۔ اُنہاں دی پْریرنا نال ہی اسِیں کالج وِچّ پُستک مںچّ بݨائِیا ہۄئِیا ہَے۔ کالج دے تِیہ کُ وِدِیارتھی اِسدے مَیمبر ہن۔ مَیڈم اتے ہۄر پْرۄپھَیسر ساڈی ہر مہِینے آرتھِک مدد دے نال نال سُچجّی اگوائی وی کردے ہن۔ اسِیں ذِیاداتر وِیاہاں شادِییاں سمیں پَیلیساں وِچّ بُکّ سٹال لاکے کِتاباں ویچدے ہاں۔ اِس نال اِکّ تاں لۄکاں نُۄں چںگّا ساہِت پڑھکے سماجِک بُرائیِیاں وِرُدھّ لڑن دا بل مِلدا ہَے۔ نالے جی اسِیں مَیرِج پَیلِساں وِچّ لکّ مٹکائُںدی اشلِیل گائِکی وِرُدھّ ہۄکا وی دِںدّے ہاں۔ اِتھّے تاں جی اِہ ڈِیجے والا کمّ وِیاہُلے مُںڈّے دے دۄستاں نیں دھکّے نال ہی لائِیا ہَے۔”

بُکّ سٹال تۄں کُجھ کِتاباں کھرِیدݨ تۄں بائد گھر نُۄں واپس آئُںدِیاں مَیں سۄچ رِہا ساں٬ “مَیرِج پَیلیساں وِچّ کِتاباں راہِیں گِیان دا دِیوا جگائُݨ دی پہِل تاں ہۄ گئی ہَے۔ بسّ ہُݨ شۄر پْردُۄشݨ اتے لچّر گائِکی وِرُدھّ ٹھۄس کدم وی رمن ورگِییاں کُڑِییاں ہی چُکّݨگِییاں۔”

* * * * *