درشن سِںگھّ بھمّے‘ کافی لمّے سمیں تۄں اپݨے ساہِتک مس دی پُۄرتی لئی کلم اجما رِہا ہَے۔ اُس نیں اِس تۄں پہِلاں 9 پُستکاں پْرکاشت کروائیِیاں ہن۔ ’جُگنی جڑے نگِینے‘ اُس دی 10وِیں پُستک ہَے۔

شبد/ریکھا-چِتراں دِییاں پُستکاں پںجّابی ساہِت وِچّ کاپھی لمبّے ارسے تۄں لِکھِییاں جا رہِییاں ہن۔ آم تَۄر ’تے وارتک وِچّ شبد/ریکھا-چِتر لِکھے جاںدے ہن٬ پْرںتُّۄ کُجھ وِدوانا نیں کاوِک رُۄپ وِچّ وی لِکھے ہن۔ اِہ شبد/ریکھا-چِتر ساہِتکاراں دے ہی لِکھے جاںدے سن۔ درشن سِںگھّ بھمّے نیں بھاویں کاوِ رُۄپ وِچّ ہی شبد/ریکھا-چِتر لِکھے ہن پْرںتُّۄ اُنہاں کِسّاکاری/کوِیشری دا رُۄپ اپݨائِیا ہَے۔ اِس لئی درشن سِںگھّ بھمّے دی اِہ پُستک پرمپّرا تۄں ہٹ کے لِکھی گئی ہَے جاں اِئۄں وی کِہا سکدا ہَے کِہ نوِیں کِسّاکاری/کوِیشری دی پرمپّرا شُرُۄ کِیتی گئی ہَے۔

کوِیشری/کِساکاری پںجّابی ساہِت دا پُراتن رُۄپ ہَے پْرںتُّۄ شبد/ریکھا-چِتر نُۄں کوِیشری وِچّ مَیں پہِلی وار پڑھِیا ہَے۔ درشن سِںگھّ بھمّے نیں اِس پُستک وِچّ کئی نوِیںیاں پْرِتاں پائیِیاں ہن۔ ساہِتکاراں دے تاں پہِلاں وی شبد/ریکھا-چِتر لِکھے گئے ہن پْرںتُّۄ سماج سیوکاں٬ ادھِیاپکاں٬ سںسّتھاواں دے مُکھِّییاں بارے لِکھݨ وِچّ اُس نیں پہِل کدمی کِیتی ہَے۔ کوِیشری/کِسّاکاری کِسے وِئکتی/کَۄم دی بہادری بارے لِکھی جاںدی رہی ہَے۔ اُس دی بہادری دا گُݨ گان کِیتا جاںدا ہَے۔

اِس پُستک وِچّ 29 وِئکتِییاں دے شبد/ریکھا-چِتر ہن۔ اِنہاں 29 وِئکتِییاں وِچّۄں 4 وِئکتی اجِہے ہن٬ جِنہاں نُۄں اِہ پُستک سمرپت کِیتی گئی ہَے۔ سمرپت کردِیاں اُنہاں دِییاں تسوِیراں لگاکے اُنہاں دِییاں پْراپتِییاں دی وڈِیائی لئی وی درشن سِںگھّ بھمّے نیں کوِیشری/کِسّاکاری رُۄپ ہی اپݨائِیا ہَے۔ اِنہاں وِچّ اِکّ اُس دا آپݨا پِتا رام سِںگھّ بھمّے وی شامل ہَے۔

درشن سِںگھّ بھمّے لِکھدا ہَے کِہ اُہ اِنہاں مہان وِئکتِییاں دی جِیون شَیلی تۄں اتِئںتّ پْربھاوت ہۄئِیا ہَے٬ جِس کرکے اُس نیں آپݨی اِہ پُستک اُنہاں نُۄں سمرپت کِیتی ہَے۔ اُہ وِئکتی ہن: پںڈِّت بْرہما نںدّ ڈِکھّ جی٬ جِنہاں نُۄں اُس نیں آپݨی کوشری/کِساّکاری راہِیں مہان وِدوان٬ پںڈِّت تے گِیانی دے رُۄپ وِچّ پْرگٹائِیا ہَے۔ اِسے ترہاں پںڈِّت دیو راج جی بارے لِکھِیا ہَے کِہ اُہ بھگتی دا پُںجّ٬ پںجّاں کام کْرۄدھ٬ لۄبھ٬ مۄہ ہںکّار تے کابُۄ پائُݨ والا گُݨی گِیانی سی۔ دلِیپ سِںگھّ چٹھّا نُۄں اُہ دانی سجّݨ تے نمر سُبھاء دے دھارمِک وِئکتی دے تَۄر ’تے پْرۄجَیکٹ کردے ہن۔ درشن سِںگھّ بھمّے آپݨے پِتا دی پْرسںسّا کردے لِکھدے ہن کِہ اُہ گُݨا دی گُتھلی سن٬ جِنہاں نیں جِیون جاچ دے گُݨ دسّے۔ سمرپݨ کرن دی تکنِیک وی بھمّے نیں نوِیں ہی اپݨائی ہَے۔

وَیسے تاں درشن سِںگھّ بھمّے نیں سارے وِئکتِییاں دی مہانتا نُۄں آپݨی کوِیشری وِچّ مہان درسائِیا ہَے پْرںتُّۄ اِنہاں وِچّۄں پْرۄ.اچھّرُۄ سِںگھّ٬ پْرۄ.نوسںگِّیت سِںگھّ٬ سْری نِرںجّݨ بۄہا٬ کرنَیل سِںگھّ پارس٬ جسپال مانکھیڑا٬ ہری سِںگھّ جاچک٬ لابھ سِںگھّ کھِیوا٬ جگدِیش رائے کُلرِییا اتے مںگّت کُلجِںدّ دِییاں پْراپتِییاں بارے پہِلاں تۄں ہی جاݨکاری سی۔ بھمّے نیں اِنہاں تۄں اِلاوا ہۄر وِئکتِییاں بارے جاݨکاری دے کے میرے گِیان وِچّ وادھا کِیتا ہَے٬ جِس کرکے مَیں اُس دا دھنّوادی ہاں۔ اِس تۄں پہِلاں لِکھے شبد/ریکھا-چِتراں وِچّ چرچا ادھِین وِئکتی دِییاں پْراپتِییاں/وِدوتا/ بہادری دی پْرسںسّا دے پُل بنّہے جاںدے سن پْرںتُّۄ درشن سِںگھّ بھمّے نیں جنم٬ ماتا پِتا٬ پڑھائی٬ سُبھاء٬ وِیاہ٬ پرِوار/بچّے٬ کِتّا٬ سماج سیوا اتے ساہِتک دیݨ نُۄں کاوِک رُۄپ وِچّ درسائِیا ہَے۔

پُستک پڑھن تۄں مہِسُۄس ہۄ رِہا ہَے٬ شبد/ریکھا-چِتراں والے وِئکتِییاں نُۄں کوی نِجّی تَۄر ’تے جاݨدا ہَے کِئُںکِہ اُس نیں اُنہاں دے پرِواراں بارے وی ہر کِسم دی جاݨکاری آپݨی کوِیشری/کِسّاکاری وِچّ دِتّی ہَے۔ شبد/ریکھا-چِتراں والے وِئکتِییاں دِییاں پْراپتِییاں اتے اَۄگُݨا بارے وی لِکھِیا جاںدا رِہا ہَے٬ جِس کرکے وادوِواد وی ہُںدّے رہے ہن پْرںتُّۄ کِسّاکار/کوِیشر نیں سِرپھ پْرسںسّا ہی کِیتی ہَے۔ اِہ وِئکتی سارے ہی مالوے کھاس تَۄر ’تے مانسا دے آلے دُیالے دے اِلاکے نال سمبّںدھّت ہن۔ کوی نیں سُر تال وِچّ لِکھݨ دی کۄشِش کِیتی ہَے پْرںتُّۄ اجے اُس نُۄں ہۄر مِہنت کرن دی لۄڑ ہَے۔ شبد/ریکھا-چِتر اتے جِیونی جِئُںدے وِئکتِییاں دے لِکھکے اُنہاں تۄں لابھ لَیݨ دی کۄشِش کِیتی جاںدی ہَے٬ پْرںتُّۄ درشن سِںگھّ بھمّے نیں جِیون بسر کر رہے وِدوانا دے نال سورگواس ہۄئے وِئکتِییاں بارے وی لِکھِیا ہَے٬ جِس تۄں اُس دا اِنہاں وِئکتِییاں تۄں کۄئی لابھ لَیݨ دی پْروِرتی دا اہِساس نہِیں ہُںدّا۔

ورتمان کِسّاکاری/کوِیشری دے وِلکھّݨ شائِر کرنَیل سِںگھّ پارس بارے اُس نیں دسِّیا ہَے٬ اُہ سبھِیاچار دا رکھوالا٬ چھںدّ بںدّی وِچّ لِکھݨ والا٬ ساہِتک خُشبۄیاں وںڈّݨ والا اتے دِل نُۄں ٹُمبّݨ والا کوِیشر سی۔ اُہ پارس بارے لِکھدا ہَے:

کاوِ سمُںدّر گۄتے لا گِیا پارس تارُۄ جی٬

ماڑا لِکھݨا گائُݨا وِچّ سبھا دے ہارُۄ جی٬

سبھِیاچار بچائِئۄ کر اِہ اِکرار گِیا٬

دھنی کلم دا کلم چلاکے ہِردے ٹھار گِیا۔

چھںدّ دۄتارے اتے دوئیِّئے اُس دے پِیارے نیں٬

کاوِ باغ دے اںدّر ٹہِکدے پھُلّ نِیارے نیں٬

دے خُشبۄیاں چںدّن باںساں تائیِں تار گِیا٬

دھنی کلم دا کلم چلاکے ہِردے ٹھار گِیا۔

پْرسِدھّ سِکھِیا شاستری اتے پںجّابی دے شْرۄمݨی ساہِتکار پْرۄ.اچھّرُۄ سِںگھّ بارے کوی لِکھدا ہَے٬ اُہ سبھِیاچار تے سماجِک کدراں کِیمتاں ’تے پہِرا دیݨ والا وِدوان ہَے:

شْرۄمݨی ساہِتکار دا اِہنہاں نُۄں مِلِیا درجا جی٬

پا کے مات پِتا دی جھۄلی دُدھّ دا لاہِیا کرذا جی٬

ہن دیش کَۄم دے ہِیرے مِہنت کر باذی ماری اےَ٬

اچھّرُۄ سِںگھّ جی ورگے ذمِینی گھٹّ لِکھاری اےَ۔

بہُمُکھی تے بہُپرتی لیکھک تے پتّرکار نِرںجّݨ بۄہا بارے کوی لِکھدا ہَے٬ اُہ لۄکائی دے دُکھّ درد نُۄں آپݨِییاں رچناواں وِچّ پْرگٹائُںدا ہۄئِیا٬ اُنہاں تۄں نِجاپ پائُݨ دی کۄشِش کردا ہَے۔ نِرںجّݨ بۄہا دی تِیسری کھِڑکی دی ہرمن پِیارتا اُس دے ساہِتک سپھر دی گواہ بھردی ہَے۔

ماں پںجّابی جھۄلی پائیِیاں پُستکاں تمام لِکھ٬

پُۄرا مرد پڑھۄ یارۄ نمُۄنا وِدوانی جی٬

ادب دِییاں پرتاں تِیسری کھِڑکی بھائی٬

میرے ہِسّے دا ادبی سچّ ساہِتک نِشانی جی۔

لۄکاں والے درداں نُۄں تُکاں ’چ پْرۄکے دسّے٬

اِکّ اِکّ شبد پڑھۄ پُۄرا سبھِیاچاری جی۔

ہَۄلی ہَۄلی بۄلدا ہَے مِٹھّے مِٹھّے بۄل بائی٬

اَۄلے دی تسِیر واںگ پُۄرے گُݨکاری جی۔

پْرۄ. نو سںگِّیت سِںگھّ نُۄں بھمّے وڈّا وِدوان٬ نمر سُبھاء والا٬ بہُ چرچِت لیکھک اتے گُݨا دی گُتھلی کہِںدّا ہَے۔ پْرۄ.نو سںگِّیت آپݨے وِدِیارتھِییاں لئی گِیان دا بھںڈّار٬ سںجّمی اتے شرافت دا پُتلا ہَے۔ آلۄچنا اتے انُواد دے کھیتر وِچّ نامݨا کھٹّݨ والا بِہترِین اِنسان ہَے:

سچّۄ سچّ لِکھ دیݨا دھرم لِکھارِییاں دا٬

کچِّییاں کںدھّاں دے اُتے رںگّ نی چڑھائی دا٬

بہُتا چِر رہِںدّا نہِیں بݨکے لِئُڑ ڈِگّے٬

رتّی نہِیں لابھ ہُںدّا اَیسی چتُرائی دا۔

اںدّرۄں تے باہرۄں اۄہی رںگّ چ پھرک ناہِیں٬

اۄہی لۄک آکھدے نیں اُس نُۄں نِدھان جی۔

ناں نو سںگِّیت سِںگھّ چُست سرِیر جِیہدا٬

گِیان بھںڈّار جاݨۄ پُرش مہان جی۔

درشن سِںگھّ بھمّے دا کِسّاکاری/کوِیشری دے ساہِتک رُۄپ راہِیں شبد/ریکھا-چِتر لِکھݨا چںگّا اُدم ہَے پْرںتُّۄ اُس نُۄں اجے ہۄر مِہنت کرن دی لۄڑ ہَے۔ اُمِید ہَے بھوِکھ وِچّ ہۄر ودھِییا پُستکاں پںجّابی ماں بۄلی دی جھۄلی وِچّ پاویگا۔

98 پنِّیاں٬ 250 کِیمت والی اِہ پُستک گُڈوِل پبلِیکیشن مانسا نیں پْرکاشت کِیتی ہَے۔

***