کِتّے وجۄں سکُۄل ادھِیاپک ہۄݨ دے ناتے میرا واہ ہر ہپھتے لگبھگ 240 بچِّیاں نال پَیںدا ہَے۔ بۄلی دے پاٹھ پٹھن دی کِرِیا وجۄں سِدھّا ساہمݨا سِکھِیارتھِییاں نال پَیݨ کارن مَیں اکسر بچِّیاں بچِّییاں نُۄں ک

کِسے کمّ نُۄں کرن دا پکّا اِرادا جاں سںکّلپ کرنا اِکّ گلّ ہَے پر کِیتے ہۄئے سںکّلپ سبںدھّی جاگرُۄک ہۄ کے پہِرا دیݨا اتے اُسنُۄں پُۄرا کرن دا سِر تۄڑ یتن کرنا دُۄجی گلّ۔ سانُۄں ساڈے آلے دُیالے وِچّ اجِ

کِسے لکڑی دا کمّ کرن والے کارِیگر/ترکھاݨ نُۄں پُچھّ کے دیکھۄ تاں اُہ دسّیگا: کھُۄںڈھی آری نال لکڑی چِیرن دا کارج اَۄکھا ہُںدّا ہَے۔ درئسل اِہ نہِیں کِہ کھُۄںڈھی آری نال لکڑی بِلکُل چِیری ہی ناں جا سکے

منُکھّ دے جِیون دا سارتھک نِربھر اُسدے وِچاراں اتے وِچاراں نُۄں کارج کُشلتا وِچّ بدلݨ دے سِٹّے اُتّے ہَے۔ دُۄجے ارتھاں وِچّ اِہ وی کہِ سکدے ہاں کِہ در-اسل وِچار آپݨے آپ وِچّ کُجھّ وی کر سکݨ دی سمرتھّا

اِکلاپا…?

یاداں…?

اُہ اِکلاپے دی ماری ہۄئی یاداں دے سہارے جِیون دا باکی رہِںدّا سماں گُذار رہی ہَے۔

اِکلاپا؟ پارٹی دے شۄر وِچّ؟

یاداں؟ کْرِسمِس دی پارٹی سمیں؟

یاداں بِیت گئے سمیں دِییاں؟ اُہ بِیت گِیا

پِچھلے ستّر کُ سالاں وِچّ جِئۄں-جِئۄں٬ وڈّے پدھّر تے پںجّاب دی دھرت دے جائے آپݨا دیش چھڈّ دُنِییا دے وکھّ وکھّ دھراتلاں تے کھِںڈّدے گئے تاں پںجّابی بۄلی٬ ساہِت تے سبھِیاچار نیں وی اِہناں پردیسی ہۄ رہے

دِوالی٬ دِیوالی جاں دِیپاولی بھارت واسِییاں (ہِںدُّۄیاں اتے سِکھّاں) ولۄں سارے سںسّار وِچّ منّائِیا جاݨ والا تِئُہار ہَے جِس دا ناں آئُںدِیاں ہی٬ ساڈی کلپنا وِچّ دِیوِیاں دی جگمگاںدی ہۄئی لۄ اُسلوٹّے

منُکھّ لئی آم کرکے اتے اِکّ سِرجݨاتمک کلاکار لئی وِشیش کرکے٬ اِہ ذرُۄری ہَے کِہ اُہ اتِیت دِییاں یاداں اتے دُکھّ نُۄں آپݨے من ’تے بۄجھ ناں بݨن دیوے۔ بھُۄت سمبّںدھّی دُکھّ نال وِچلت من سدا اشاںت رہیگا٬

چِںتّا منُکھّ دی سبھ تۄں وڈّی کمذۄری ہَے۔ اِہ منُکھّ نُۄں سِئُںک دی ترہاں اںدّرۄں ہی اںدّر کھۄکھلا کر دِںدّی ہَے۔ …راجِںدّر آوستھی٬ ’کادمبّنی‘

چِںتّا جاں فِکر درسائُںدا ہَے کِہ منُکھّ من کرکے ڈاںوا-ڈۄ

جے. کْرِشنا مُۄرتی آپݨے اِکّ لیکھ وِچّ لِکھدے ہن: “اسِیں سارے ’ستّ بچن‘ مہاراج کہِݨ والے ہاں۔ آپݨی پْروِرتی ’تے وشِشٹ منۄ-ارچنا دے انُسار اسِیں سارے سبھ کُجھّ پْروان کری جا رہے ہاں۔ اسِیں سدا ہی آرتھِ

مَینُۄں٬ …مَینُۄں نہِیں… ساڈی دھی ’کوِتا‘ نُۄں اجّ گڈّی چاہِیدی ہَے۔ دھی نُۄں گڈّی اِس لئی چاہِیدی ہَے کِہ اُسنے ’ٹِپٹن‘ دے اِکّ سکُۄل وِچّ جا کے اِس ٹرم دی ’ٹِیچِںگّ پْرَیکٹِس‘ کرنی ہَے۔ سکُۄل برمِںگ

برتانِییا تۄں چھپدے اُۄردُۄ دے سپتاہک پتّر ’اخبارے-جہاں‘ وِچّ اَیم. آر. چُگتائی لِکھدا ہَے: ’اساں تاں پِچھلے سارے ورہِیاں وِچّ گُیائِیا ہی گُیائِیا ہَے٬ کھٹِّیا کُجھّ وی نہِیں ہَے۔‘

اِہ بِیان٬ اِہ سچّ

مَیں مںٹّۄ نُۄں پڑھ رِہا ہاں۔ مَیں مںٹّۄ نُۄں اِس لئی نہِیں پڑھ رِہا کِہ مَیں ہالاں تک مںٹّۄ نُۄں پُۄری ترہاں نہِیں پڑھِیا ہَے۔ مَیں مںٹّۄ نُۄں تھۄڑھا جِہا پہِلاں وی پڑھِیا ہۄئِیا ہَے پر دۄبارا چٹکھار

روِںدّر شرما پںجّابی دا ٹِیچر ہَے۔ پںجّابی دی پڑھائی کرائُݨ لئی لگّدِییاں کلاساں واستے٬ اُسنُۄں اِہ کمرا مِلِیا ہۄئِیا ہَے۔ پر اِس کمرے نُۄں کمرا کہِݨا اُناں ہی ٹھِیک ہَے جِویں کِسے ٹپری-واس دی جھَۄمپ

’بھابی رُپَے ہن؟‘ سُکھدیو نیں پُچھِّیا۔

’کِئۄں؟ — ہۄ جاݨگے — کِنّے کُ؟‘ دُرگا بھابی نیں سںکّۄچ نال پُچھّ دے جواب وِچّ ہی پُچھِّیا۔

’اِس ویلے کِنّے کُ نیں؟‘

’کی کرۄگے؟ کِنّے کُ چاہِیدے ہن؟‘

’پںجّ سَۄ۔‘

اِہ جنم دِن منّائُݨ دی رِیت وی بھلی ہَے۔ اِس بار جنم دِن دے مَۄکے اُتے ساڈی بیٹی ’نِیلم‘ نیں تۄہفے وجۄں اِک “سکرۄل” (scroll) بھاو گۄل ولہیٹی ہۄئی لِکھت دِتّی۔ اِس لِکھت نُۄں سمبھّال کے وی رکھِّیا جا س

ڈا: پْرِیتم سِںگھّ کَیمبۄ اِک جاݨِیا-پہِچاݨِیا اتے ستھاپت ناں ہَے۔ اُسنے کہاݨی دی وِدھا تۄں جِویں ہی آپݨا ’لِکھݨ-سفر‘ آرمبھّ کِیتا پھِر پِچھاںہ مُڑ کے نہِیں ویکھِیا۔ سگۄں کہاݨی دے نال ہی نال ساہِت دِی

ڈا: پْرِیتم سِںگھّ کَیمبۄ نیں پِچھلے تھۄڑے ہی سمیں وِچ پںجّابی ساہِتک جگت نُۄں آپݨِییاں بہُ-پکھّی رچناواں دے کے اِک سفل لیکھک دے تَۄر تے آپݨا ناں بݨائِیا ہَے۔ اُسنے کہاݨی دی وِدھا تۄں آپݨا ساہِتک سفر

’چِںتّا کِئۄں کر رہے ہۄ؟ سبھ کُجھ ہی لَۄک ڈائۄُن نہِیں!’

دُۄجا لَۄک ڈائۄُن آ گِیا——

ہالاں پہِلاں تۄں چلّے آ رہے تے جاںدے جاںدے لَۄک ڈائۄُن تۄں ہی نجات نہِیں سی ہاسل ہۄئی کِہ ہُݨ اِک ہۄر بھاو دُۄجے لَۄ

اِہ دسّدِیاں پرسنّتا دا انُبھوّ ہۄ رِہا ہَے کِہ ’پْرۄ. پِیارا سِںگھّ پدم سِمرتی گْرںتھّ‘ ہُݨے ہُݨے ہی پْرکاشِت ہۄئِیا ہَے۔ اِسدی سمپّادنا پںجّابی دے پْرسِدھّ بہُ-پکھّی لیکھک٬ کھۄجی٬ آلۄچک اتے کہاݨِیکا