کِتاب بہُت اُداس ہَے, ہتاش اتے نِراش ہَے۔ اِسدا اِہ ورتارا جائِج ہَے۔ جد اسِیں کِتاب نُۄں پِیار نہِیں کردے٬ اِسنُۄں سہِلائُںدے نہِیں٬ اپݨائُںدے نہِیں اتے ناں ہی اِسدے ورکِیاں تے پھَیلی اِبارت نُۄں پڑد

مارچ دا کۄسا کۄسا دِن سی۔ مَیں جلدی ہی یُۄنِیورسِٹی چلے گِیا کِئُںکِہ کْرِئیٹِو اِںگلِش رائیِٹِںگّ دے پْرۄپھَیسر اتے وِبھاگ دے چیئر ڈا. اَیڈم نُۄں سٹاربکّس کَۄفی ہائۄُس وِچّ دۄ وجے مِلݨا سی۔ جدۄں مَیں

نِئۄُ یارک وِچ رہِݨ والے ڈا. پْریم مان پںجّابی ادب نُۄں پِیار کرن والے اتے ساہِت دِییاں سُۄکھم-رمذاں دی سمجھ رکھّݨ والے ذہِین اِنسان ہن٬ جِنہاں نیں 48 سالاں بائد ’اںدّریٹے دا جۄگی‘ راہِیں کلم دی چُپّ

کوِتا ساڈے آلے-دُیالے۔ چَۄگِردے وِچ ہاذر-ناذر۔ اِس دِییاں ترںگّاں ساڈے من-مستک ’تے ہردم دستک دِںدِّییاں۔ پر اسِیں اِس نُۄں سُݨدے ہاں جاں اݨگَۄلِیاں کردے٬ اِہ ساڈے ’تے نِربھر۔

کوِتا ساڈی رُۄہ نال سںوّا

کئی وار اݨگَۄلے جاݨا سُچیت رُۄپ وِچ ہُںدّا اتے کئی وار اچیت رُۄپ وِچ۔ کئی وار جاݨ بُجھّ کے اتے کئی وار سُتّے سِدھّ۔ کئی وار کِسے نُۄں ہِیݨا درسائُݨ لئی اتے کئی وار کھُد دی اُچّمتا پْرگٹائُݨ لئی۔ اݨگَۄ

خَیر ہۄوے سہی٬ بہُت چِر ہۄئِیا مِتّر دا کۄئی خت ہی نہِیں آئِیا۔ پہِلاں تاں اجیہا کدے نہِیں سی ہُںدّا۔ اُس دا خت آئُݨا میرے لئی نِتّنیم ورگا۔ خت جۄ اُس دِییاں ستّاں کھَیراں لَے کے میرے درِیں دستک دِںدّ

بابا جی دسِّئۄ!

تُہانُۄں کۄئی سچّا سِکھّ نذر آئُںدا اے؟

تُہاڈی شبدجۄت

کِیمتی رُمالِیاں ’چ دُبّکی

لَے رہی اے اَۄکھے ساہ

کۄئی نہِیں سُݨدا اُسدی آہ

کِئُںکِہ شبد-جۄت دا سچّ

مسںدّاں نُۄں رِہا اے ڈراء۔

بھائ

مَیں بہُت پڑھدا ہاں۔ جد وی سماں مِلدا مَیں کۄئی کِتاب٬ رسالا جاں اخبار ذرُۄر پڑھدا ہاں۔ پر مَیں کئی وار خُد نُۄں ہی پُچھّدا ہاں کِہ مَیں کِئۄں پڑھدا ہاں؟ کی پڑھدا ہاں؟ کِس مکسد لئی پڑھدا ہاں؟ پڑھن نال

رُسِّیا ناں کرۄ یارۄ٬ ندی کِنارے رُکھّڑے ہاں پتا نہِیں کدۄں ساہ ہی رُسّ جاݨ۔ رُسِّیاں-رُسِّیاں سدا لئی وِچھّڑ جاݨا بہُت ہی اسہِ ہُںدّا جِئۄُںدِیاں لئی کِئُںکِہ سدا لئی وِچھّڑ گئے رُسّے ہۄئے نُۄں تُسِی

جُۄن 1971 دی تِکھّڑ دُپہِر۔ کݨک دے وڈھّ وِچّ رُۄڑI پائُݨ دا سماں۔ باپ نال گڈّے ’تے رُۄڑھی پوا رِہا ساں تاں میرے جماتی نیں آ کے دسِّیا کِہ مَیں تاں پْرَیپّ وِچّۄں پاس ہۄ گِیا ہاں پر تُۄں پھیلہ ہۄ گِیا

مَیں پِچھلے سال آپݨے امرِیکا دے جمّپل دۄہتے-دۄہترِییاں نُۄں چھۄٹے ساہِبذادِیاں دے شہِیدی ستھان دے درشن کروائُݨ لئی پھتہِگڑھ ساہِب گِیا۔ بچِّیاں نُۄں بہُت اُتسُکتا سی کچّی کںدھّ نُۄں دیکھݨ, اُس نُۄں سپ

اَیمّئَسّسی کردِیاں سار من وِچّ تاںگھ سی کِہ پِیئَچّڈی کراں اتے باپ دی اکھّ وِچّ پْرَیپّ وِچّۄں پھیل ہۄݨ دے ہِرخ نُۄں سہِلاواں۔ پر گھر دے آرتھِک ہالات نُۄں دھِیان وِچّ رکھّدِیاں پِیئَچّڈی کرن دا وِچار

1977 وِچّ مَیں پھِذِکس دی اَیمّ.اَیسّسی کِیتی تاں کَینیڈا وِچّ وسدے کرِیبی رِشتیدار دا سُجھاء آئِیا کِہ کَینیڈا وِچّ اُچیری پڑھائی لئی آ جا٬ تیری ذِںدّگی ہی بدل جاویگی۔ چںگّا لگّا کِہ کۄئی تاں ہَے جِس

اسِیں اہِساس وِہُۄݨے لۄک۔ نہِیں کِسے دے اہِساس دی پْرواہ۔ کِسے نُۄں چۄبھ لائُݨ لگِّیاں پل وی نہِیں لائُںدے۔ کِسے دے درد وِچ اسِیں خُشی منائُںدے۔ کِسے دے نُکسان وِچۄں نِجّی لابھ دی توکّۄ۔ کِسے دِییاں س

سفے٬ شبداں نُۄں اُڈِیکدے۔ شبد جۄ سفِیاں نُۄں سامبھݨ-جۄگ بݨائُݨ۔ آئُݨ والے سمیں نُۄں سیدھ تے سںدّیش دے سکݨ اتے اِنہاں دی کِیمت پوے۔

ذِںدّگی دے سفے کۄرے ہۄݨ تاں بہُت جھُۄردے۔ اِنہاں دی تڑپ نُۄں سمجھݨ ات

کدے کدے اُداسی من وِچّ خلبلی پَیدا کردی ہَے۔ چِتّ وِیاکُل ہۄ اُٹھّدا ہَے اتے اِس وِیاکُلتا وِچّ سِرف ہۄٹھاں ’تے پسری چُپّ ہی ساتھ دِںدّی ہَے۔ اِس چُپّ وِچّۄں اُداسی دا اِکّ نغما٬ اںتّرِیو وِچّ پھَیل ک

چیتنا کی ہَے اتے کِئۄں ذرُۄری ہَے٬ منُکھّی وِکاس لئی؟ بہُت ہی گمبھِّیر وِشا۔ سِر جۄڑ کے سۄچݨ دی لۄڑ۔ ورنا چِںتّن وِہُۄݨے پںجّابِییاں دا مارگ-درشن کَۄݨ کریگا؟

پںجّابی سماج وِچ چیتنا کِنّی کُ ہَے اتے اس

اجّ کلّہ امرِیکا تۄں پںجّاب آئِیا ہۄئِیا ہاں۔ بڑے چِر بائد من ’چ رِیجھ آئی کِہ اجّ بابا شاہ اِنائِت الی جی دی درگاہ `تے نتمستک ہۄݨ پِںڈّ تاں جاݨا ہی ہَے کِئۄں ناں نال ہی آپݨے کھیتاں دا گیڑا لائِیا جاو

ذِںدّگی نُۄں سالاں وِچّ ناں مِݨۄ سگۄں اِس نُۄں ماݨے ہۄئے پلاں وِچّ مِݨۄگے تاں ذِںدّگی دا جشن تُہاڈے جِیون دا ہِسّا بݨیگا۔ ذِںدّگی اِہ نہِیں کِہ تُسِیں کِنّے سالاں تِیک ساہاں دا بھار ڈھۄںدے رہے سگۄں اِ

وڈّا سارا گھر۔ پارکِںگّ وِچ نوِینتم ماڈل دِییاں کاراں۔ ہر سُکھّ-سہُۄلتاں نال بھرِیا ہۄئِیا گھر۔ مِییاں-بِیوی دۄویں دۄہرِییاں-تِیہرِییاں شِپھٹاں لائُںدے۔ پَیسے اِکٹھّے کرن دی دَۄڑ `چ اِنے مسرُۄپھ کِہ ب